بیش تمرینی یا تمرین زدگی در ورزشکاران (1)

امتیاز کاربران
ضعیفعالی 

the-overtrained-athlete.jpg - 75.42 Kbبسیاری از مربیان ممکن است تصور کنند،ورزشکاران هنگام تمرین‏ها سعی و تلاش جدی از خود نشان نمی‏دهند و به همین دلیل فشار تمرین‏ را به‏ طور پیوسته افزایش می‏دهند تا سطح اجرای ورزشکاران به سطح‏ مطلوب برسد،اما عملکرد ورزشکاران مرتب به سطح پایین ‏تر تنزل پیدا می‏کند و پیشرفتی حاصل نمی‏شود.

این عقیده ممکن است درباره بعضی‏ از ورزشکاران صادق باشد که بسیاری از آن‏ها واقعا تلاش خود را می‏کنند،اما سطح عملکردشان کاهش می‏یابد و دائما احساس خستگی‏ می‏کنند.این عارضه ممکن است از علل مختلف روانی و فیزیولوژیکی‏ به وجود آید.بنابر این،در بسیاری از مواردشناخت این عارضه در ورزشکاران برای مربیان بسیار مشکل است. سندرم بیش تمرینی(تمرین زدگی)، مسئله خطرناکی است که با افت در اجرا، افزایش خستگی، کوفتگی دائمی عضلات،اختلالات روحی و احساس بی حالی مشخص می شود .مربیان و پزشکان باید قبل از آن که این علائم را ناشی از بیش تمرینی بدانند، از عدم ابتلای فرد به سایر بیماریها مطمئن شوند. احساسات عینی وذهنی بیمار، یکی از مهمترین علائم معتبر هشدار دهنده اولیه هستند.ما بر این باور هستیم که  پیشگیری بهترین درمان است.در این مقاله سعی بر این داریم تا در خصوص بیش تمرینی(تمرین زدگی) علائم هشدار دهنده اولیه، علل ، درمان و آنچه که لازم است  شما ورزشکار و مربی گرامی از آن آگاه باشید را مورد بررسی قرار دهیم.

تعاریف بیش تمرینی

بیش تمرینی یا تمرین زدگی در ورزشکاران به  مجموعه ای از نشانه های ناخوشایند به ویژه خستگی طولانی مدت ، اُفت عملکرد ورزشی یک ورزشـکار که غـالـبا بـراثر افــراط در حجم و شدت تمرینات یا اجـرای برنامه های غلط تمرینی ایجادمیشـود،بیش تمرینی یا تمرین زدگی  گفته میشود.

تعریفی دیگر اینکه مجموعه عوامل استرس زای تمرینی یا غیر تمرینی که در یک کوتاه مدت موجب کاهش ظرفیت عملکرد برای مدت چند هفته یا چند ماه می گردد . به عبارت دیگر یعنی از دست دادن هر آنچه که ورزشکار در اثر تمرین به سختی بدست آورده است .
زمانی که هیپوتالاموس نتواند میزان فشار وارد بر بدن ورزشکار را کنترل کند در عملکرد سیستم عصبی – هورمونی اختلال ایجاد شده و سبب تغییر در رفتار می گردد.

تأثر بیش تمرینی بر میزان هورمون ها

مطالعات بسیاری نشان داده اند که بیش تمرینی بر سطح هورمون ها و همچنین عملکر آنها در بدن تأثیر منفی میگذارد.

از آنجا که هورمون ها نقش مهمی در فرایند عضله سازی دارند ، اختلال در عملکرد هورمون ها میتواند آثار منفی بر روی پیشرفت و تقویت عضلات بدن و حتی روند رشد ورزشکار  داشته باشند.خصوصا ورزشکارانی که در رشته های پاورلیفتیگ و پرورش اندام فعالیت دارند .در خصوص اختلال و سطح عملکرد هورمون ها در بدن میتوان به مواردی همچون ، کاهش سطح تستوسترون، کاهش سطح تیروکسین ، افزایش سطوح کورتیزول اشاره کرد.

علل بروز بیش تمرینی در ورزشکاران

علل اصلی بیش تمرینی

ازمیان علل مختلفی که تاکنون درمورد تمرین زدگی گزارش شده است می توان سه علت اصلی را برشمرد.
1-استراحت ناکافی بین جلسات ۲- نامناسب بودن حجم وشدت تمرینات۳- افزایش ناگهانی فشارتمرین

در کنار این موارد، علل ایجاد بیش تمرینی به دو بخش مربوط به تمرین و غیر مرتبط به تمرین، تقسیم میشود

علل مربوط به تمرین

واقعیت این است که اگر مربیان ورزشی به هر دلیلی اصول مختلف تمرینات ورزشی را رعایت نکنند احتمال بروز تمرین زدگی در ورزشکاران افزایش می یابد.اصول مهمی همچون اصل اضافه بار تدریجی،اصل استراحت و بازگشت به حالت اولیه،تعدیل تمرینات بیش از شروع مسابقه ( تمرین کاهی ) و اصل مهم کند شدن سرعت پیشرفت ورزشی از مهمترین اصول اند که مربی با درک درست و اجرای آنها میتواند موفقیت و سلامت ورزشکار را تضمین نماید.

اشاره ای به مواردی که توسط برخی  مربیان در تمرینات به آن توجه نمیشود وعامل ایجاد بیش تمرینی در ورزشکاران است:
دوره ریکاوری ناکافی در بین جلسات تمرین، درنتیجه ورزشکار خستگی  جلسه قبل را با خود به جلسه بعد منتقل می کند.

تمرین دراز مدت با شدت زیاد. افزایش ناگهانی در حجم یا شدت تمرین و یا هر دو. نداشتن دوره کاهش بار تمرین در قبل از مسابقه. نداشتن دوره بازسازی مناسب بعد از مسابقه.

علل غیر مرتبط با تمرین

هدف هر مربی و ورزشکار از اجرای تمرینات در واقع ایجاد سازگاری با فعالیت بیشتر ( حجم یا شدت تمرینات ) و افزایش تحمل دستگاه های ویژه بدن مانند( قلب،ریه ها،عضلات و استخوانها ) با آن است.اما برای رسیدن به این هدف باید پس از هر نوبت تمرین فرصت و استراحت کافی به دستگاه های تحت فشار بدن داد تا بتوانند خود را با این فشارها مطابقت دهند و سازگاری یابند.به این دوره استراحت و سازگاری دوره بازگشت به حالت اولیه میگویند.اما تنظیم و تشخیص مناسب زمان استراحت بستگی به عوامل مختلفی دارد از جمله این موارد میشود به نکات زیر اشاره کرد:

تغذیه بد و ناکافی ، خواب و استراحت ناکافی. اضطراب در رابطه با وقایع روزمره زندگی مانند امتحانات ، کار. فشارهای شغلی و مشکلات روحی ، تغییرات و بی نظمی های زندگی روزمره. شکستهای مکرر در رسیدن به اهداف.

 

انواع بیش تمرینی در ورزش ها

پاسخ های فیزیولوژیک که همراه با ضعیف شدن اجرای فعالیت های ورزشی است اغلب ناشی از تغییراتی در سیستم عصبی یا هورمونی است که هر دو به وسیله سیستم های عصبی سمپاتیک و پاراسمپاتیک کنترل می شوند. بیش تمرینی به ۲ دسته سمپاتیکی  ( تحریکی ) و پاراسمپاتیکی ( مهاری ) تقسیم می شود که هر دسته علائم اختصاصی مربوط به خود را دارا می باشند.
بیش تمرینی پاراسمپاتیکی ( مهاری ) بیشتر در رشته های استقامتی به ویژه در دوندگان استقامتی و ماراتون و سایر رشته های مشابه که مدت زمان تمرین در آنها خیلی بالاست دیده می شود.به نوع مهاری،تمرین زدگی پیشرفته یا خستگی مفرط هم گفته می شود.

 

علائم ونشانه هـــا

اگرچه تعداد علائم ونشانه های گزارش شده تمرین زدگی شامل موارد  زیادی است با این حال می توان علائم زیر را به عنوان مهمترین موارد آن درنظر گرفت.

 

علائـــم جسمانی
افزایش دردهای عضلانی ، افزایش ضربان قلب و فشارخون در حال استراحت، بازگشت دیرتر ضربان قلب به حالت اولیه بعد از ایستادن، کاهش توان هوازی ، بی حوصلگی حتی نسبت به تمرین، تولید مقادیر زیادتر لاکتیک درعضلات در حین اجرای فعالیت، افزایش استعداد ابتلا به بیماری های عفونی، دردهای مفاصل و عضلات که بین دو جلسه تمرین از بین نرود، تورم غدد لنفاوی، اختلالات گوارشی به ویژه اسهال، طولانی شدن زمان التیام زخم ها، حالت تهوع، دردهای گوارشی، کاهش اشتها، تعرق زیاد، قطع دوران قاعدگی در زنان.

علائم روانی
افسردگی ، اختلال در خواب، اختلالات خلقی، عصبانیت ،تحریک پذیری عصبی، کاهش اعتماد به نفس، احساس عدم امنیت .

علائم تمرینی
افت عملکرد ، افزایش طول دوره های بازگشت به حالت اولیه، کاهش سرعت ، قدرت و استقامت، افزایش زمان عکس العمل، استعداد بیشتر به صدمات ورزشی .

پرسشنامه تشخیص اولیه تمرین زدگی:
یکی از بهترین روشهای ارزیابی علائم توسط مربی یا خود ورزشکار استفاده از پرسشنامه ای ۹ سئوالی است که در زیر ارائه شده است 0
به دنبال یافتن پاسخ این پرسشها باشید  چنانچه درمورد یک فرد ، پاسخ ۳ پرسش یابیشتر مثبت بود ، باید ورزشکار را به پزشک معرفی کنید .
۱- آیا درحال تمرین ( باشدت معمولی ) دچار تنگی نفس می شوید ؟
۲- آیا ” سنگینی ” پاهایتان پس از یک مسابقه یا جلسه تمرین ، بیش از حد معمول است ؟
۳- آیا بالا رفتن از پله ها برایتان سخت است ؟
۴- آیا از تمرین کردن می ترسید ؟
۵- آیا صبح هنگام به سختی از بستر بر می خیزید ؟
۶- آیا مدتی است که اشتهای خود را به غذا از دست داده اید ؟
۷- آیا مکررا” دچا سرماخوردگی ، آنفولانزا ، سردرد و یا انواع عفونت ها می شوید ؟
۸- آیا ضربان قلب تان در زمان استراحت ۵ تا۱۰ ضربه افزایش یافته است ؟
۹- آیا ضربان قلب تان درحین ورزش بیشتر ازحد معمول شده است ؟
بدیهی است تشخصیص نهائی و درمان تمرین زدگی توسط پزشک صورت می پذیرد  با استفاده از این پرسشنامه می توانید خطر بروز تمرین زدگی را در مراحل اولیه تشخیص داده و به پزشک مراجعه نمائید .

درمان ورزشکار تمرین زده

در صورتی که ورزشکاری مبتلا به تمرین زدگی شد ، باید هر چه سریعتر درمان در مورد وی آغاز شود . همانگونه که در قسمت علائم و نشانه ها توضیح داده شد ، علائم تمرین زدگی پرشمار است از همین رو ، تشخیص دادن تمرین زدگی کار دشواری است و بهتراست ورزشکار یا مربی با مشاهده بخشی از این علائم ( پرسشنامه تشخیص اولیه تمرین زدگی ) ، به پزشک مراجعه کند تا با استفاده از معاینات و آزمایشها تشخیص و درمان لازم در مورد او صورت گیرد  با این حال چند نکته مهم در درمان ورزشکاران تمرین زده وجود دارد که ذکر آنها لازم است  .

طول دوره استراحت
بهتر است ورزشکار حداقل ۳ هفته به استراحت بپردازد. گاهی حتی لازم است ورزشکار با نظر پزشک تا ۳ ماه استراحت کند . ادامه فعالیتهای سبک، بهتراست تنها از فعالیتهای سبک و ملایم مثل پیاده روی و شنا سود جسته شود.

درمان علائم افسردگی
چنانچه شدت علائم روانی زیاد باشد ، باید حتما” ورزشکار به یک روانپزشک یا روانشناس ورزشی مراجعه کند .

تغذیه ورزشی برای مبتلایان به بیش تمرینی

دریافت ناکافی کربوهیدراتهای پیچیده،پروتینها،ویتامینها و مواد معدنی میتواند موجب بروز خستگی غیر طبیعی در ورزشکار شود.باید به موضوعاتی همچون مصرف داروها،مکملها و مواد نیروزا و اختلالات تغذیه در ورزشکار دقت کرد.عادات تغذیه خطر ناک( رژیم های کم کربوهیدرات،گیاه خواران یا رژیمهای سرشار از پروتین ) را باید بررسی کرد.میتوان از ورزشکاران خواست تا مواد و غذاهای مصرفی خود را یاداشت کند و مدارک خود را بمنظور تجزیه و تحلیل به متخصصین بالینی یا مشاور تغذیه ارائه کند.

پیشگیری ازبیش تمرینی

پیشگیری از تمرین زدگی، بهتر و مؤثرتر از درمان آن است.نکات مهم در این زمینه عبارت است از:

فشار ( شدت وحجم ) تمرین را به تدریج بالا ببرید . هیچگاه در هرهفته بیش از ۱۵ تا۱۰ درصد برحجم یا شدت تمرینات نیفزایید.اصل تنوع را درتمرینات رعایت کنید . گاهی از ورزش های دیگری که از نظر دستگاه های انرژی مشابهت زیادی به رشته ورزشی شما دارند استفاده کنید  مثلا تمرین تفریحی بسکتبال برای کشتی گیران . در طراحی برخی از جلسات تمرین از خود ورزشکاران کمک بگیرید. پیش بینی روزهای تعطیل در برنامه تمرینات لازم است . هر هفته حداقل یک روز تعطیل کنید. بین فصول مختلف تمرینی از دوره های استراحت کامل سود جویید.از جلسات تمرینی که موفقیتی برای ورزشکار درپی دارد استفاده کنید . ورزشکاران را تشویق به تغذیه مناسب کنید.  با نزدیک شدن به فصل مسابقات، از فشار  به ویژه حجم  تمرینات بکاهید.از روش های نشاط آور  مثل ماساژ، آرام تنی، آب درمانی، دوش آب ولرم  برای بازسازی بدن ورزشکاران بین هر دو جلسه تمرین استفاده کنید .صدمات و بیماری های کوچک را جدی بگیرید و با توجه به آنها شدت و حجم تمرینات ورزشکار را تنظیم کنید. در فواصل زمانی منظم، ورزشکاران را در آزمون های آمادگی جسمانی شرکت دهید تا از میزان پیشرفت یا پسرفت واقعی آنها آگاه شوید. از ورزشکاران در معرض خطر  نوجوانان و جوانان، میانسالان و کسانی که به شدت تمرین می کنند غافل نشوید . به برنامه تمرینی آنها توجه بیشتری کنید .خواب ورزشکار باید کافی باشد وگرنه در مرحله تمرینات جدی به سرعت دچار تمرین زدگی می شود.

دکتر آرش شرافت وزیری ، جراح استخوان و مفاصلپرسش  و پاسختعویض مفصل و آرتروسکوپی آسیب های ورزشیروانشناسی ورزشیشکستگی ها و ارتوپدیورزش بانوانتغذیه در ورزش ورزش آقایان  

آخرین مقالات و مطالب آموزشی

  • ورزش کردن اثراتی مانند داروهای ضد افسردگی دارد و این تاثیر خصوصا روی سیستم انتقال پیام های عصبی در مغز بسیار مورد توجه است که می تواند به بیماران افسرده کمک کند.

    پزشکان ادعا کردند فقط با 25 دقیقه ورزش روزانه می توان با افسردگی مبارزه کرد.

    ادامه مطلب...
  • واریس بیماری است که در اثر نارسایی در دریچه های سیاهرگ ها رخ می دهد و منجر به تورم و برآمدگی رگ ها خواهدشد. واریس معمولاً در پایین ساق پا، پشت زانو و قوزک رخ می دهد.
     
    ادامه مطلب...
  • با موادی که سوخت و ساز بدن را بالا می‌برند و به چربی‌سوزی بیشتر کمک می‌کنند آشنا شوید:


    لیمو ترش
    لیمو حاوی اسید سیتریک بوده و متخصصان تغذیه معتقدند اگر هر روز صبح و بیست دقیقه قبل از مصرف صبحانه، یک عدد لیمو ترش را در لیوان آب گرم چکانده و میل کنید نه تنها برای فعالیت کبد مفید و سودمند است، بلکه چربی سوزی را نیز به دنبال دارد.

    ادامه مطلب...
  • آنچه شاید از آن بی خبر باشید، این است که ورزش خواصی دارد که برای سرطان هم مفید است. ورزش می تواند خطر ابتلا به برخی انواع شایع سرطان را کاهش دهد.

    ادامه مطلب...
  • پیاده روی بهترین و ساده ترین ورزش برای تمامی سنین است که تاثیر زیادی در بهبود روند زندگی و داشتن تناسب اندام افراد دارد. این ورزش که به صورت تک نفره و گروهی قابل انجام است روند درمان بسیاری از بیماری ها را تسریع می بخشد.

    ادامه مطلب...
  • مواد غذایی که سوخت و ساز بدن را بالا میبرند

    با موادی که سوخت و ساز بدن را بالا می‌برند و به چربی‌سوزی بیشتر کمک می‌کنند آشنا شوید:


    لیمو ترش
    لیمو حاوی اسید سیتریک بوده و متخصصان تغذیه معتقدند اگر هر روز صبح و بیست دقیقه قبل از مصرف صبحانه، یک عدد لیمو ترش را در لیوان آب گرم چکانده و میل کنید نه تنها برای فعالیت کبد مفید و سودمند است، بلکه چربی سوزی را نیز به دنبال دارد.

    ادامه مطلب

     

    ورزش و پیشگیری از سرطان

    آنچه شاید از آن بی خبر باشید، این است که ورزش خواصی دارد که برای سرطان هم مفید است. ورزش می تواند خطر ابتلا به برخی انواع شایع سرطان را کاهش دهد.

    ادامه مطلب

     

    معجزه پیاده روی در سلامت افراد

    پیاده روی بهترین و ساده ترین ورزش برای تمامی سنین است که تاثیر زیادی در بهبود روند زندگی و داشتن تناسب اندام افراد دارد. این ورزش که به صورت تک نفره و گروهی قابل انجام است روند درمان بسیاری از بیماری ها را تسریع می بخشد.

    ادامه مطلب

     

    مقالات دیگر...

  • مینیسک زانو چیست؟

    یک صفحه هلالی فیبری- غضروفی که قسمتی از فاصله مفصلی بین استخوان درشت نی و ران را پر می کند مینیسک می باشد.

    منیسک ها مفصل زانو را در تمام دامنه حرکتی پایدار نگاه می دارد نقش فعالی و در محدودیت چرخشی خارجی و داخلی مفصل زانو و نیز خم و باز شدن زانو دارند. نقش دیگری که مینیسک ها دارند جذب کننده شوک میان استخوان درشت نی و استخوان ران با افزایش سطح تماس تحمل وزن عمل می باشند. علاوه بر آن مینیسک در لغزنده کردن مفصل زانو ایفای نقش می نماید.

    ادامه مطلب...

ارتباط با ورزش و آسیب های ورزشی

  

 

 

 

آخرین ویدئوهای آموزشی

مقالات دکتر آرش شرافت وزیری

IMAGE سن مناسب برای جراحی زانو
 در افراد بالای ۶۰ سال، انجام جراحی مفصل زانو محدودیت ندارد اما وزن بالا روی مفصل مصنوعی اثر مخرب دارد و انجام این عمل برای بیماران مبتلا به فشار خون یا دیابت خطرناک است.... Read More...
IMAGE پرسش و پاسخ های رایج ارتوپدی
در این بخش می توانید ، سوالات ، ابهامات و سوالات خود را با دکتر آرش شرافت وزیری طرح نمائید ، پاسخ شما پس از بررسی در همین جا منتشر خواهد شد. برای طرح سوال، نام و ایمیل را وارد... Read More...